Pojmovi

Termini koji se najčešće koriste kod prostornih podataka.

INSPIRE Infrastructure for Spatial Information in Europe – Infrastruktura za prostorne informacije u Evropi. INSPIRE je direktiva Evropske komisije sa ciljem da kreira infrastrukturu za geopodatke u Evropi sa akcentom na pitanja životne sredine.

U smislu direktive, primenjivaće se sledeće definicije:

Infrastruktura za prostorne informacije podrazumeva metapodatke, setove prostornih podataka i servise prostornih podataka; mrežne servise i tehnologije, sporazume o deljenju, pristupu i upotrebi;  mehanizme koordinacije i nadzora, procese i procedure, uspostavljene, vođene ili stavljene na raspolaganje u skladu sa ovom direktivom.

Prostorni podaci su svi oni podaci koji imaju direktnu ili indirektnu vezu sa specifičnom lokacijom ili geografskim područjem.

Set prostornih podataka podrazumeva kolekciju prostornih podataka koji su međusobno povezani.

Servisi prostornih podataka označavaju operacije koje se mogu obaviti pozivanjem računarske aplikacije nad prostornim podacima koji su sadržani u setovima prostornih podataka ili na povezanim metapodacima.

Prostorni objekat je apstraktna predstava stvarnog fenomena, a u vezi sa konkretnom lokacijom ili geografskim područjem.

Metapodaci podrazumevaju informacije koje opisuju setove prostornih podataka i servise prostornih podataka; omogućavaju njihovo pronalaženje, popisivanje i upotrebu.

Interoperabilnost podrazumeva mogućnost kombinovanja setova prostornih podataka i interakciju servisa, bez manuelne intervencije, na način da rezultat bude koherentan i da se povećava vrednost setova i servisa podataka.

Inspire geoportal je internet sajt ili ekvivalentan portal koji omogućava pristup servisima za pronalaženje, pregled, preuzimanje, transformaciju i povezivanje.

Servisi pronalaženja (discovery services) omogućavaju pretragu za setovima i servisima prostornih podataka na osnovu sadržaja odgovarajućih metapodataka; i prikazivanje sadržaja meta-podataka.

Servisi pregleda (view services) kao minimum omogućavaju prikaz, navigaciju, zumiranje, pomeranje ili preklapanje setova prostornih podataka koji se mogu gledati i prikaz informacija legende i relevantnog sadržaja metapodataka.

Servisi preuzimanja (download services) koji omogućavaju preuzimanje kopija setova prostornih podataka ili delova ovih setova i, gde je izvodljivo, direktan pristup preuzetim.

Servisi transformacije (transformation services) koji omogućavaju transformaciju setova prostornih podataka, imajući u vidu postizanje interoperabilnosti

Servisi povezivanja (invoked services) servisi koji omogućavaju pozivanje servisa prostornih podataka

Geoinformacije

Geoinformacije je skraćenica od geografske informacije. Geografske informacije su kreirane rukovanjem geografskim (ili prostornim) podacima, obično poznati po skraćenici geodata u računarskom sistemu.

Inetroperabilnost

To je osobina koja dozvoljava drugom sistemu da funkcioniše efektivno i ispravno, kao deo drugog sistema [GIDEON – Holandska strategija za geopodatke] (npr. podaci iz spoljnih softverskih paketa u aplikaciji)

Moguće je kombinovanje setova podataka tako da servisi mogu da rade zajedno. [Švedska strategija za geopodatke]

Standardi

Procedure ili kriterijumi korišćenja koji su usvojeni od grupe ljudi. [GIDEON – Holandska strategija za geopodatke]

Servis

Poseban deo funkcionalnosti koji je obezbeđen od entiteta kroz interfejs. [OGC]

Softver koji podržava zajednički rad između računara preko mreže. Servisi koji su dobro definisani i nezavisni komuniciraju jedan sa drugim i zadovoljavaju ostale funkcije, kao aplikacije preko Interneta. Servisi mogu, na primer, pronaći, porediti i isporučiti geopodatke. [Švedska strategija za geopodatke]

Metapodaci

Informacije koje opisuju podatke i servise i omogućavaju pronalaženje, procenu i korišćenje podataka. [Švedska strategija za geopodatke]

Geoportal

Geoportal sadrži web-orijentisane servise koji omogućavaju korisnicima lakše pretraživanje, pregled i preuzimanje podataka iz različitih izvora koji su fizički smešteni u različita okruženja. [Švedska strategija za geopodatke]

Geoportal je web sajt koji deluje kao ulaz prema jedinstvenom mestu pristupa ka više resursa. To je web okruženje koje dozvoljava organizaciji ili zajednici informatičkih korisnika i provajdera da udruže i dele sadržaj. Organizovan je kao skup linkova prema drugim sajtovima. [Slovačka strategija za geopodatke]

Harmonizacija

Harmonizacija je obezbeđivanje pristupa podacima kroz interoperabilnu mrežu servisa koji dozvoljavaju kombinovanje prostornih podataka na dosledan način.

Harmonizacija je metod za implementaciju interoperabilnosti u skladu sa metapodacima, prostornim podacima i servisima prostornih podataka.

E-uprava

E-uprava je definisana kao primena elektronskih informacija i tehnika komunikacija u javnom sektoru u kombinaciji sa organizacionim promenama i unapređenjem sposobnosti ljudskih resursa. Cilj je poboljšanje efikasnosti javnih ustanova i povećanje nivou usluga za celokupnu javnost i privatni sektor. [Švedska strategija za geopodatke]

E-servisi

E-servisi javnog sektora omogućavaju izvršavanje transakcija pri javnom sektoru koristeći, na primer, Internet, mobilne telefone ili napredne telefonske servise. [Švedska strategija za geopodatke]

Web Map Service (WMS)

WMS proizvodi karte georeferenciranih podataka. Definišemo kartu kao vizuelnu prezentaciju geopodataka, karta nije podatak sam po sebi. [OGC, WMS 1.1.1]

Servis koji može proizvoditi karte crtajući u standardnom formatu za slike (PNG, GIF, JPEG, …) zasnovan na standardnom skupu ulaznih parametara. [GSDI Cookbook]

Web Feature Service (WFS)

Servis koji može opisati upravljanje podacima radeći na OGC Simple Features (feature instanca), tako da servisi i klijenti mogu komunicirati na feature nivou. [GSDI Cookbook]

Web Coverage Server (WCS)

Servis koji podržava mrežne izmene geoprostornih podataka kao pokrivanje (coverages) vrednostima ili osobinama geografskih lokacija. [GSDI Cookbook] [OGC 02-024]